Tłumaczenie: Stefan Molyneux „Ściągawka dla etatystów”

Mając na uwadze oszczędność czasu, postanowiłem przedstawić w pigułce wszystkie spory, które kiedykolwiek prowadziłem z przeciętnymi etatystami – tak, abym mógł wręczać ten tekst wszystkim, którzy twierdzą, że rząd jest dobrowolny, że jeśli rząd mi się nie podoba, to mogę wyjechać, że podatki to nie przemoc itd.

Pomyślałem, że również tobie może się to przydać, bo życie jest krótkie.

Ja: Powiedz mi, czy uważasz, że przemoc to coś złego?

Etatysta: Tak, przemoc to coś złego – poza samoobroną.

Ja: Zgadzam się – poza samoobroną. Powiedz mi zatem – jak należałoby rozwiązywać problemy, skoro nie powinniśmy używać przemocy?

Etatysta: No cóż, sądzę, że ludzie powinni aktywniej działać w rządzie i że rządy powinny robić ABC, X, Y i Z.

Ja: Ale jak godzisz swój sprzeciw wobec przemocy z poparciem dla programów rządowych? Programy rządowe są opłacane z podatków, które są przymusowe.

Etatysta: Co? O czym ty mówisz? Podatki nie są przymusowe.

Ja: Podatki są przymusowe, bo jeśli ich nie płacisz, zostajesz pod groźbą użycia broni porwany i wpakowany do więzienia. Jeśli próbujesz z niego uciec, zostajesz zastrzelony.

Etatysta: Ale to jest demokracja, gdzie wybieramy nasze własne rządy.

Ja: Dostać do wyboru dwie możliwości wymagające użycia przemocy to nie to samo, co mieć wolność wyboru. Jeżeli właściciel sklepu wybiera, której mafii płaci za „ochronę”, czy naprawdę można twierdzić, że dokonuje „wolnego” wyboru? Jeśli kobieta może dokonać wyboru pomiędzy dwoma kandydatami na męża – ale jednego z nich będzie zmuszona poślubić – czy można powiedzieć, że faktycznie „wybiera” małżeństwo? Ludzie mogą wybierać rząd w sposób wolny tylko wtedy, kiedy mają możliwość nie wybrać rządu.

Etatysta: No ale jest „umowa społeczna”, która wiąże ludzi z ich rządami.

Ja: Nie ma czegoś takiego jak „umowa społeczna”. Podpisywanie umów w cudzym imieniu nie jest uczciwe – chyba że udzielono komuś pełnomocnictwa prawnego. Jeżeli jakiś człowiek ma prawo jednostronnie narzucić drugiemu swoją wolę i nazwać to „umową”, logiczne wydaje się stwierdzenie, że mężczyzna może okraść kobietę i nazwać to „dobroczynnością”.

Etatysta: Ale ja akceptuję umowę społeczną – i ty też, jeśli korzystasz z dróg.

Ja: Po pierwsze, twoja decyzja o honorowaniu umowy nie daje ci prawa, aby zmuszać mnie do jej honorowania. Możesz zdecydować, że kupujesz dom, ale nie jest sprawiedliwe zmuszanie mnie, abym za niego zapłacił. Jeśli sfałszujesz mój podpis, nie jestem związany umową – a nigdy nie zgadzałem się na żadnego rodzaju „umowę społeczną”. Po drugie, to prawda, że korzystam z usług rządowych, ale dla zasadniczego pytania o moralność przemocy to nieistotne. Jeśli niewolnik przyjmuje od swego pana posiłek, czy tym samym zgadza się na niewolnictwo?

Etatysta: Wydaje mi się, że nie. Niemniej jednak – jak dowodził Sokrates – milcząco zgadzasz się na umowę społeczną, nadal mieszkając w danym państwie.

Ja: Czy sprawiedliwe jest, jeżeli sporządzę „umowę społeczną”, która pozwoli mi okradać dowolną osobę z mojej okolicy, i powiem, że – skoro ludzie nadal mieszkają w „mojej” okolicy – najwyraźniej godzą się na moją nową umowę społeczną?

Etatysta: No nie – ale mówimy o rządach, a nie o ludziach...

Ja: A czy rząd nie składa się z ludzi? Czy „rząd” nie jest po prostu określeniem grupy ludzi, którzy przypisują sobie moralne prawo inicjowania przemocy wobec innych – prawo, które uważają za złe, gdyby przyznać je tym, przeciw którym używają przemocy? Jeśli odliczysz wszystkich ludzi, z których składa się „rząd”, czy wciąż masz do czynienia z rządem?

Etatysta: Sądzę, że nie. Ale to dla naszej dyskusji nieistotne. Mówisz, że podatki są przymusowe, ale płaciłem je przez całe życie i nigdy nie celowano mi z broni w głowę.

Ja: Jasne – nie strzela się do więźnia, który nie próbuje uciekać. Jeżeli niewolnik stosuje się do życzeń swego pana ze względu na groźbę użycia przemocy, to ta sytuacja jest całkowicie niemoralna. Czy mafia musi faktycznie doszczętnie spalić twój sklep, abyś przyznał, że grozi ci użyciem przemocy?

Etatysta: Nie. Jednak nie zgadzam się z twierdzeniem, że rząd używa przemocy do pobierania od ludzi podatków.

Ja: W porządku – czy rząd robi jakąś rzecz, z którą się nie zgadzasz? Na przykład: czy zgadzasz się z decyzją o agresji na Irak? [Pytaj, aż trafisz na jakiś program rządowy, który etatysta uważa za odrażający.]

Etatysta: Uważam, że agresja na Irak była moralnie zła.

Ja: Dlaczego tak sądzisz?

Etatysta: Bo Irak w żaden sposób nie zagrażał Stanom Zjednoczonym.

Ja: Racja, więc to jest inicjacja przemocy – nie samoobrona. Zdajesz sobie oczywiście sprawę z tego, że wojna w Iraku jest możliwa tylko dlatego, że płacisz podatki.

Etatysta: Oczywiście, do pewnego stopnia.

Ja: Skoro wojna w Iraku jest moralnie zła, ale jest możliwa tylko dlatego, że płacisz podatki – a podatki nie są pobierane od ciebie przemocą – dobrowolnie finansujesz i umożliwiasz to, co nazywasz złem. Możesz mi to wytłumaczyć?

Etatysta: Płacę podatki, bo jestem obywatelem tego kraju. Jeśli nie zgadzam się z wojną, powinienem kandydować na jakiś urząd i próbować ją zatrzymać.

Ja: No dobrze – gdybyś był przeciw wykorzystywaniu dzieci, czy finansowałbyś dobrowolnie grupę, która zajmowałaby się ich wykorzystywaniem?

Etatysta: Oczywiście, że nie!

Ja: A jeśli faktycznie twierdziłbyś, że jesteś przeciw wykorzystywaniu dzieci i dobrowolnie sponsorowałbyś grupę szczególnie oddaną sprawie wykorzystywania dzieci; i gdybym powiedział, że powinieneś przestać to robić, a ty odpowiedziałbyś, że nie przestaniesz – ale że gdyby ktoś naprawdę sprzeciwiał się tej brutalnej grupie, powinien ją zinfiltrować, przejąć nad nią kontrolę i w jakiś sposób spowodować, aby przestała wykorzystywać dzieci – czy miałoby to jakikolwiek sens?

Etatysta: Raczej nie.

Ja: Jeśli byłbyś przeciwko wojnie w Iraku, ale na ochotnika zgłosił się do uczestnictwa w niej, zgodził się walczyć za darmo i pokrył wszystkie swoje wydatki z własnej kieszeni – czy rozumiesz, że taka postawa byłaby całkowicie niezrozumiała? Twierdziłbyś, że sprzeciwiasz się czemuś – a następnie poświęciłbyś olbrzymie ilości czasu, wysiłku, pieniędzy i środków na wspieranie tego?

Etatysta: Tak, to miałoby mały sens.

Ja: Czy widzisz zatem, że twoje twierdzenie, iż wojna w Iraku to moralne zło, ale finansujesz ją dobrowolnie przez płacenie podatków, nie ma żadnego sensu? Jeżeli wojna w Iraku jest moralnym złem, ale staje się możliwa tylko dzięki twojemu dobrowolnemu finansowaniu, dalsze finansowanie jej to jawne przyznanie, że nie jest ona moralnym złem. Jeśli jesteś zmuszony do finansowania wojny w Iraku, możesz twierdzić, że stanowi ona moralne zło, bo jest inicjacją użycia przemocy. Jednak podatki, które także stanowią inicjację użycia przemocy, także muszą być moralnym złem, bo jesteś zmuszony finansować inicjację przemocy przeciw innym. Zatem albo podatki są przymusowe, albo jesteś najgorszego rodzaju hipokrytą moralnym, który dobrowolnie finansuje to, co nazywa złem. Czy to ma sens?

Etatysta: W pełni rozumiem to stanowisko.

Ja: Czy możesz wskazać w nim jakieś błędy logiczne?

Etatysta: Nie, ale i tak sądzę, że się mylisz.

Ja: No cóż, naprawdę się cieszę, że czytasz ten artykuł zamiast dyskutować ze mną bezpośrednio, bo – jak wspomniałem na początku – życie jest o wiele za krótkie, żeby marnować czas na spieranie się z głupcami.

_______

Tłumaczenie na podstawie:
Stefan Molyneux, A Handout For Statists, http://freedomain.blogspot.com/2007/11/handout-for-statists.html

A Handout For Statists opublikowano na stronie http://www.freedomain.blogspot.com/ 21 listopada 2007 r.

Tłumaczenie: Stefan Molyneux „Wojna i złudzenie ochrony”

Kilka dni temu byłem na lunchu z kolegą, byłym wojskowym, i rozmowa zeszła na politykę. Wspomniałem, że rząd dobrowolnie nigdy się nie zmniejszy; upadnie wyłącznie wskutek bankructwa. Mój kolega powiedział, że bardzo szanuje Paula Martina, Premiera Kanady – bo Martin poczynił postępy w radzeniu sobie z deficytem budżetowym w latach dziewięćdziesiątych.

– Poczułem dużą ulgę – powiedział – bo w tamtym okresie w całym naszym szkoleniu skupialiśmy się na tłumieniu buntów obywatelskich.

Byłem zszokowany – mimo że już przez dwie dekady badałem naturę Państwa. Zapytałem go, co ma na myśli.

– Och – wzruszył ramionami. – Rząd spodziewał się rewolty, więc wszystkich nas uczono, jak ją tłumić. Rzeczywiście myśleli, że skończą im się pieniądze, więc chcieli mieć nas w pogotowiu na wypadek, gdyby Kanadyjczycy naprawdę się na nich wkurzyli.

Wydało mi się to fascynujące. I odkrywcze, rzecz jasna. Kanadyjski rząd usiłował zahamować zadłużenie, a jednocześnie – na wypadek gdyby się nie udało – szkolił swoje siły zbrojne, aby skierowały broń przeciw Kanadyjczykom. Albo gdyby się udało – ale Kanadyjczykom nie spodobałyby się efekty. Wstrzymanie wypłacania zasiłków. Wstrzymanie wypłacania emerytur. To byłaby recepta na rewolucję.

Oczywiście, można się tego spodziewać. Rządy chronią swoje interesy, a nie interes obywateli. Przytoczony przykład rzuca jednak światło na interesującą kwestię: mimo wszystkich dowodów, których dostarczył dwudziesty wiek, ludzie nadal sądzą, że rządy istnieją, aby chronić swoich obywateli. Ta teoria jest ciekawa – i znakomicie nadaje się do analizy. Aby ją zbadać, przyjrzyjmy się państwowej „ochronie” na przestrzeni dziejów. Jeżeli władza państwowa istnieje po to, aby chronić obywateli, powinna rozrastać się i kurczyć w zależności od zagrożeń, przed jakimi stają obywatele. Skoro mówię, że mój dentysta wierci mi w zębach, bo mają dziury – oczywiste jest, że powinien wiercić mniej – albo w ogóle – jeśli dziur nie ma.

Pierwszym i najpoważniejszym zagrożeniem dla obywatela jest wojna. Wojny zawsze wywołują rządy, ale notorycznie twierdzą, że chronią swoich obywateli przed agresją innych rządów. To znaczy: inne rządy są złe, więc nie da się uniknąć wojny – a zatem musimy być częściowo zniewoleni przez nasz własny rząd, aby mógł nas chronić przez tymi nieuniknionymi wojnami.

Łatwo zbadać prawdziwość tego twierdzenia. Jeżeli rządy istnieją, aby chronić swoich obywateli przed innymi rządami, to w miarę jak dane państwo staje się coraz bezpieczniejsze, rozmiar jego sił zbrojnych powinien się zmniejszać. Zatem na przykład po upadku Związku Sowieckiego, budżety wojskowe krajów europejskich i NATO powinny zostać zredukowane. Co więcej, państwo takie, jak Szwajcaria, usytuowane w samym środku niesfornej Europy, powinno dysponować o wiele większym budżetem wojskowym niż Stany Zjednoczone, które od wschodu i zachodu mają ocean, a na północy i południu przyjaźnie nastawionych sąsiadów. Albo na przykład Japonia – powinna być w ciągu swojej historii pokojowym krajem, ponieważ jest właściwie odporna na inwazje. Tak samo Anglia.

Nawet najbardziej pobieżna analiza historyczna wskazuje na brak współzależności między poziomem bezpieczeństwa w danym kraju a wydatkami na siły zbrojne. Ponieważ między budżetem wojskowym a zewnętrznymi zagrożeniami brak korelacji, nie ma tu związku przyczynowo-skutkowego. A więc rządy utrzymują siły zbrojne nie dla ochrony swoich obywateli przed wrogami z zewnątrz. Siły zbrojne muszą istnieć z jakiegoś innego powodu.

– Och – powiecie prawdopodobnie – Związek Sowiecki upadł, ale co z zagrożeniem ze strony państw muzułmańskich? No cóż, to też ciekawe. Jeśli nasz rząd istnieje, aby chronić nas przed innymi rządami, nie powinien nigdy sprzedawać innym rządom broni. Jeśli policjanci są po to, żeby chronić nas przed przestępcami, powinni powstrzymywać się od dostarczania im broni, prawda? Lekarz nie może celowo zarażać pacjentów, a później usprawiedliwiać czerpania od nich dochodów tym, że są chorzy. Nasi przywódcy nie mogą używać naszych pieniędzy do uzbrajania innych rządów, jednocześnie twierdząc, że muszą zabierać nam pieniądze, bo inne rządy są niebezpieczne.

Kontrargument zazwyczaj brzmi tak: Tylko niektóre spośród innych rządów są zagrożeniem. Innymi słowy, nasi przywódcy wiedzą, jak niebezpieczne są inne rządy – zarówno teraz, jak i w dalekiej przyszłości – i dostarczają broń tylko tym, które nigdy nie skrzywdzą własnych obywateli. Arabia Saudyjska i Irak – i tyle. To twierdzenie upada, bo nasi przywódcy regularnie dostarczają uzbrojenia tym, którzy okazują się wrogami.

Jest jeszcze jeden argument, który należy zbadać: Czy przywódcy cenią bezpieczeństwo swoich obywateli bardziej niż sami obywatele?

Wyobraźmy sobie Państwo, które uchwala prawa zmuszające swoich obywateli do korzystnych dla zdrowia czynności, takich jak ćwiczenia fizyczne albo właściwe odżywianie. Oczywiście, takie prawa mają ukryte założenie, że Państwo troszczy się o zdrowie obywateli bardziej niż oni sami. Aby usprawiedliwić to użycie przemocy, musimy uznać, że zdrowie to największe dobro, i że Państwo dba o zdrowie obywateli bardziej niż sami obywatele – i że możemy osiągnąć zdrowie tylko używając państwowej przemocy.

Jednak ta argumentacja jest nie do utrzymania. Zdrowie nie jest największym dobrem; gdyby było, nie istniałyby czekolada, chipsy, samochody, skydiving, dzieci i papierosy. Największym dobrem jest, oczywiście, szczęście, i czasami poświęca się dla niego zdrowie – o czym wszyscy się przekonujemy, kiedy dajemy się skusić tacy ze słodyczami.

Jednak nawet gdyby zdrowie było największym dobrem, nie ma gwarancji, że przemoc byłaby w stanie je zapewnić. Na najbardziej podstawowym poziomie stres związany ze stosowaniem przemocy, a jednocześnie bycie jej poddanym, całkowicie pozbawiłby nas jakichkolwiek korzyści zdrowotnych z ćwiczeń czy lepszej diety. A ponieważ zdrowie nie jest największą wartością, ludzie naturalnie staraliby się unikać brutalnego przymuszania do zdrowych nawyków, usiłując dołączyć do tych kategorii ludzi, którzy są wolni od tego przymusu: ludzi z kontuzjami sportowymi, z depresją, w ciąży, ze słabymi kośćmi, z cukrzycą, z niezwykle ważnym zawodem. Lekarzom dawałoby się łapówki, żeby udokumentowali te wymówki, rozwijałyby się grupy lobbystyczne, tworzące wyjątki, fikcyjne kluby fitness wydawałyby fikcyjne „zaświadczenia o odbyciu ćwiczeń”, a zachowanie wszystkich zmieniłoby się w taki sposób, aby uniknąć państwowego przymusu.

Zdrowia nie da się osiągnąć, stosując przemoc, bo największym dobrem jest szczęście. Stosowanie przemocy nie pozwala też osiągnąć i utrzymać szczęścia. (Z wyjątkiem samoobrony, która nie jest, oczywiście, przemocą; samoobrona ma się do przemocy tak jak operacja do dźgnięcia nożem przypadkowego człowieka; operacja ma na celu utrzymanie zdrowia za cenę krótkotrwałego uszkodzenia ciała; samoobrona ma na celu utrzymanie szczęścia za cenę krótkotrwałego stresu.)

Jednak – aby ostatecznie rozstrzygnąć sprawę – weźmy najbardziej skrajny przykład i wyobraźmy sobie, że zdrowie to największe dobro i możemy je osiągnąć tylko stosując przemoc. Jeżeli tak jest, nie ma absolutnie żadnego powodu, aby tylko funkcjonariusze Państwa mieli prawo używać przemocy, aby osiągnąć ten cel. To twierdzenie opiera się na precedensie dotyczącym samoobrony – obywatel ma prawo bronić siebie i swojej własności bez ponoszenia kary. Zatem – jeżeli zdrowie to najwyższa wartość, a zastraszanie ludzi to jedyny sposób, aby utrzymali swoje zdrowie, wszyscy powinniśmy móc to robić. Powinienem mieć prawo wtargnąć do domu sąsiada i zmusić go, aby rzucił na ziemię trzymanego w ręku pączka.

Weźmy to, czego dowiedzieliśmy się z przykładu dotyczącego zdrowia i wróćmy do kwestii obronności. Ochrona przed przemocą nie jest największym dobrem i też nie da się jej osiągnąć przemocą – ponieważ przemoc sama w sobie jest naruszeniem ochrony. Jeżeli mówię, że muszę cię obrabować, żeby cię chronić – bezpośrednio naruszam tę właśnie ochronę, którą rzekomo dostarczam.

Jeśli jednak przyjmiemy, że funkcjonariusze Państwa powinni móc okradać nas z pieniędzy, aby nas chronić – każdy powinien mieć prawo to robić. Jeżeli mój sąsiad nie kupuje sobie do domu systemu alarmowego, powinienem mieć prawo iść do niego i, grożąc mu bronią, zmusić go do zakupu. Tak właściwie firma produkująca domowe alarmy też powinna mieć takie prawo. Nie podobałoby się to nam, bo dostrzeglibyśmy oczywisty konflikt interesów – tak jak w przypadku Państwa, które kradnie pieniądze i dostarcza usług. Więc jeżeli firmie produkującej alarmy nie wolno zmuszać ludzi do kupowania jej produktów, Państwu też nie wolno tego robić – bo i firma, i Państwo są po prostu organizacjami społecznymi składającymi się z ludzi, którzy podlegają tym samym prawom moralnym i wyrzutom sumienia.

W końcu docieramy do najważniejszego pytania: Nawet jeśli przyjmiemy, że Państwo powinno chronić swoich obywateli – czy przywódca Państwa troszczy się o życie obywateli bardziej niż oni sami?

Nikt z nas nie chce umrzeć, ani być zniewolony. Podejmiemy zatem wszystkie konieczne środki, aby chronić nasze życie i własność. Jeśli ktoś domaga się, abyśmy zrzekli się na jego rzecz tej odpowiedzialności – racjonalnie byłoby zrobić to tylko wtedy, jeżeli ta osoba troszczyłaby się o nasze życie i własność bardziej niż my sami.

Nazwijmy przywódcę naszego państwa Bob. Jeśli Bob dba o nasze życie bardziej niż my sami – jak to czyni wielu rodziców w stosunku do swoich dzieci – oczywiste, że byłby pierwszym, który poświęciłby się za nas w czasie wojny, tak jak rodzice często poświęcają własne interesy ze względu na swoje dzieci. W dziedzinie polityki i wojny nigdy tak to nie wygląda – przywódcy nigdy nie giną na polu bitwy jako pierwsi.

Jeżeli Bob troszczy się o nas bardziej niż my sami, nie będzie ani trochę mniej skłonny do prowadzenia wojny, jeśli sam będzie zagrożony. Zatem rozprzestrzenianie broni nuklearnej nie powinno zmniejszyć częstotliwości wojen między państwami, które ją posiadają. Na przestrzeni dziejów pewne państwa wypowiadały innym wojnę ze smutną regularnością. Jednak od czasu powstania broni nuklearnej ani jedno mocarstwo atomowe nie wypowiedziało wojny innemu. Co się zmieniło? Liczba ofiar? Jasne, że nie – w pierwszej i drugiej wojnie światowej zginęły dziesiątki milionów ludzi, a więcej ofiar przyniosło konwencjonalne bombardowanie Tokio niż zrzucenie bomby jądrowej na Hiroszimę. To, co się zwiększyło, to nie skala cierpień. Czy chodzi o długoterminowe następstwa użycia broni nuklearnej? Trudno to ocenić, bo broń konwencjonalna też niesie ze sobą niszczące pożary, epidemie, brak wody i odpowiednich warunków higienicznych, miny lądowe, obszary zatrute iperytem, skażone trującymi substancjami i inne długotrwałe efekty, szkodliwe dla zdrowia człowieka.

Nie – jedyna wyraźna różnica między bronią konwencjonalną a nuklearną polega na tym, że broń nuklearna zagraża bezpośrednim i osobistym interesom przywódców politycznych. Mogą zostać zabici oni sami, albo ich rodziny, albo ich krewni i znajomi. Innymi słowy, jedyna różnica między bronią nuklearną a konwencjonalną tkwi w tym, że klasa rządząca czuje się zagrożona przez broń nuklearną. (Oczywiście, to, co tyczy się broni nuklearnej, dotyczy również innych rodzajów broni masowego rażenia – i dlatego rządzący mówią o niej z takim przerażeniem.)

Jest zatem jasne, że – kiedy życiu Boba i jego rodziny wojna zagrażałaby – Bob w cudowny sposób potrafi powstrzymać się od wypowiedzenia jej. Twierdzenie, że Bob obawia się broni nuklearnej nie ze względu na swoje życie, ale dlatego, że chce chronić swoje państwo, to nonsens. Gdyby tak było, Bob nigdy nie wypowiadałby wojny innym państwom – tym, które nie posiadają broni nuklearnej – a robi to dość regularnie.

Podsumowując: koncepcja, według której rządy istnieją po to, aby chronić swoich obywateli, to czysta bzdura – i jak długo w to wierzymy, znajdujemy się w poważnym niebezpieczeństwie. Rządy chwycą się wszystkiego, aby usprawiedliwić użycie przeciw nam przemocy, a „obrona [obywateli]” to najgroźniejsze ze wszystkich uzasadnienie. Drapieżność, rabunek i desperacja państwa opiekuńczego – to jedno; morderstwa, zniszczenia i degeneracja państwa wojskowego – to coś zupełnie innego. Tak długo, jak będziemy rezygnować z naszych swobód na rzecz rządów, tak długo będą one tworzyć nowe zagrożenia – aby coraz bardziej nas zniewolić, „chroniąc” nas przed przemocą, którą wcześniej same prowokują.

_______

Tłumaczenie na podstawie:
Stefan Molyneux, War and the Fantasy of Protection, http://freedomain.blogspot.com/2005/01/war-and-fantasy-of-protection.html

War and the Fantasy of Protection opublikowano na stronie http://www.freedomain.blogspot.com/ 30 stycznia 2005 r.